GELİBOLU



Dini ve tarihi birçok kişinin bağrında yattığı ve geçmişi İ.Ö.ye dayanan kahramanlar diyarı Gelibolu,Çanakkale Boğazı’nın Marmara’ya açılan ağzına yakın ve kendi adını verdiği yarımadanın üzerin de kurulmuş,çok eski ve tarihi bir ilçemizdir.Uzun yıllar Yunanlıların, İranlıların, Makedonların, Ispartalıların ve Romalıların elinde,Anadolu’nun bir iskelesi durumunda olan ilçemiz, Orhan Gazi’nin büyük oğlu Şehzade Gazi Süleyman Paşa tarafından fethedilerek Osmanlı topraklarına katılmıştır.İlçemizin adı Gallipoli’den Gelibolu’ya dönüşmüştür.Osmanlı kaynaklarına göre rüzgarın çok oluşundan Yelibol adını alan ilçe,sonraları Gelibolu’ya dönüşmüştür denilmektedir. Muhammediye’nin yazarı Gelibolulu Yazıcı Mehmet Efendiye göre ise Gelibolu adı Gülübol’dan gelmektedir.Mitolojik devirde,Hititler,Lidyalılar,Traklar devrinde hangi adı taşıdığını bilemiyorum.Yapılan incelemelerde,mitolojik haritalarda Gallipoli adına rastlıyamıyoruz.Yöresinde bulunan kentler kesinlikle saptanabildiği halde, örneğin Bolayır-Bakla Burnu’nda Cardia, Ortaköy-Demirtepe arasında da Eksamilyon yöresinde Lysimachia, Cumalı köyünde Aegos Potami görülmekte, Gallipoli adına rastlanılamamaktadır. Ancak Gelibolu’nun bulunduğu yerde “Crithote” adına rastlıyoruz.Gelibolu adının atası olan Gallipoli,güzel şehir anlamına gelmektedir. Dünyada bu adı taşıyan bir çok şehir vardır.Bugünkü Gelibolu ile birlikte aynı isimde 12 şehrin olduğu kaydedilmektedir.Osmanlı kaynaklarına göre Türklerin Rumeli’ye ilk geçişleri ve Gelibolu’nun fethi 1354-1357 tarihleri arasında gösterilir.Orhan Gazi’nin amacı Rumeli’ye geçerek,Osmanlı devleti topraklarını Avrupa’da da genişletmekti. Babasının amacını iyi bilen Şehzade Gazi Süleyman Paşa (Hicri 755) 1354 yılında yanındakilere niyetini belli etmeden av amacıyla ve bir kaç yüz kişiden oluşan kuvvetiyle Kapıdağ Yarımadasına,oradan da Çanakkale Boğazı kıyılarına ilerleyerek Çardak yakınlarına gelir. Komutanlarından Aca (Ece) Bey ve Fazıl Paşa,Süleyman Paşa’ya niyetini sorarlar.O da açıklar.Ağaç kütüklerinden bir sal yaparlar.Bu iki paşa sal ile boğazı geçerek Çimeni yada Çimpe diye anılan kale’nin yakınlarına çıkarlar. Bir Rum’u esir alarak aynı sal ile geri dönerler.Bundan sonra iki tane büyük sal yapılır.Salın birine Demirtaş Bey,İnce Balaban Bey,Abut Bey,Kara Cafer,Aksungur, Karaoğlan oğlu ve Akçakoca gibi kahramanlarla Şehzade Süleyman Paşa ve 40 asker binerler.Diğer sala da Evrenos Bey,Aca (Ece) Bey,Fazıl Bey ve Süleyman Paşanın en yakın adamı Hacı İl Bey ve 40 kadar asker binerler.Çimpe kalesinin dibinde kıyıya çıkarlar.Surları aşarak içeriye girerler.Baskın sonunda kaleyi ele geçirirler.Daha sonra buradan ele geçirdikleri gemilerle askerlerini Çimpe’ye taşırlar. Gelibolu Kalesi İ.S.711 yılında, Bizans imparatorlarından Phillipicus Bardanes tarafından 681’den 717 yılına kadar süren Arap akınları sırasında,Gelibolu’nun korunması için yaptırılmıştır.

Döviz

1 $ = 1,76 TL
1 € = 2,34 TL
263065 Ziyaretçi

Sözlük